Prinsjesdag, Miljoenenontbijt en wat staat er op de Groeiagenda voor komend jaar?

Gepubliceerd op

Vragen?

Henk de Jong

Algemeen directeur

070 376 36 36 070 376 36 36

De derde dinsdag van september. Het kabinet presenteert de rijksbegroting en de begrotingen van de vakdepartementen. De algemene beschouwingen zijn afgerond. De komende maanden zijn de begrotingen van de verschillende departementen onderwerp van gesprek en besluitvorming in het parlement.

Vragen?

Henk de Jong

Algemeen directeur

070 376 36 36 070 376 36 36

De tragische actualiteit van de doodgeschoten advocaat Derk Wiersum op de ochtend van de start van de algemene beschouwingen lijkt op twee manieren de toon voor het debat te bepalen. Ten eerste is er een zekere terughoudendheid en ten tweede is er veel aandacht voor de democratische rechtstaat en de ondermijnende werking van georganiseerde drugscriminaliteit. De liquidatie van Wiersum leidt tot een versterking van de wens om de georganiseerde drugscriminaliteit terug te dringen. De roep om meer politie, een gespecialiseerde anti-drugseenheid bij de politie en meer mensen en middelen heeft onomkeerbaar gehoor gekregen in het parlement. De uitdaging voor de publieke sector om zowel in preventie al repressie effectiever te worden leidt de komende maanden tot koortsachtige planontwikkeling.

De afgelopen weken liet het kabinet al doorschemeren de huidige periode van ruime budgettaire kaders en lage rentes te gebruiken om lijnen voor de lange termijn uit te zetten. Dat gaat via een breed opgezette groeiagenda en een majeur investeringsfonds. De informele aankondiging van deze gedachte maakt al heel wat debat los. Hoe besteden ze die middelen?  Er zijn veel suggesties (en ook wel claims) gedaan. De spanning is te zien tussen bestedingen voor de kortere termijn en meer fundamentele investeringen voor de lange termijn. Hoe wordt het debat over de groeiagenda en het investeringsfonds vormgegeven en wat wordt in het voorjaar 2020 de uitkomst van dat debat? Ik ben heel benieuwd.

Is er een risico?

Ja. Het risico bestaat dat het geld uiteindelijk vooral voor korte termijn activiteiten wordt ingezet. Het is aan het kabinet, en aan alle betrokkenen die mogen meedenken, om daarvoor te waken. De verleidingen zijn groot. Er is een toekomst onderweg die veel veranderingen inhoudt. Dat is in het heden goed zichtbaar aan:

  • Geopolitieke machtsverschuivingen
  • Klimaatwijziging
  • De groeiende impact van technologie en informatie
  • Demografische ontwikkelingen
  • Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt
  • Ontwikkeling van internationale georganiseerde criminaliteit

Game changers’ voor de maatschappij

Op dit moment vertalen ze deze ontwikkelingen naar verschillende transities en naar strategiewijzigingen in verschillende sectoren. 

De transities die we nu kennen (energie, klimaat) bestrijken een grote rijkdom aan dimensies. Ze raken ons gedrag, ze raken de inrichting van het land, ze geven ons te denken over grenzen aan en paden van groei en ze bevatten behoeften rond de regulerende en interveniërende rol van de overheid. Een belangrijke sleutel voor de komende tijd lijkt voor bijna alle terreinen te liggen in technologie en innovatie.

Bij het afgelopen dinsdag door VNO NCW georganiseerde Miljoenenontbijt in de Rotterdamse Doelen, was er een sterke bijdrage van econoom Gülbahar Tezel van PWC. Ze herhaalt meerdere malen:

  • Houd de lange termijn in zicht
  • Heb lef om te kiezen voor innovatie

Een blik op de begrotingen van de verschillende vakdepartementen leert dat die (uiteraard) vooral gaan over 2020, een beetje over de jaren erna en dat de transities, technologie en innovatie er in vindbaar zijn. Maar op bescheiden wijze.

Terugblikkend op deze week

Het is onvermijdelijk dat de urgentie en het belang van de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit en de daarmee verbonden ondermijning met de hoogste prioriteit wordt aangepakt. Tegelijk moeten we onszelf de discipline opleggen om ook dit fenomeen te bezien vanuit een lange termijnperspectief en nadenken over hoe internationale criminaliteit zich zal ontwikkelen en hoe we die kunnen beheersen. Niet alleen hier en nu, maar ook de komende twintig en dertig jaar.

Hoe gaan we investeringen voor de lange termijn vormgeven? Het komende jaar lijkt hierin bepalend. Samen met onze opdrachtgevers bouwen we aan de toekomst, denken we mee aan innovatieve oplossingen voor lange termijn oplossingen en begeleiden we strategieprocessen. Hoe speelt u in op de lange termijn ontwikkelingen?