Open data als katalysator voor datagericht werken

Gepubliceerd op

Vragen?

Richard van Schaik

Jonge Informatieprofessional

06 28 33 12 77
Stuur mij een e-mail

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over ons traineeship.

Aanmelden

Sinds de invoering van de Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who) in 2013 hebben burgers het ‘recht op verzoek’. Zij kunnen hiermee overheidsorganisaties verzoeken om hun informatie in herbruikbare vorm aan te bieden. Daar waar organisaties bij een verzoek om openbaarheid van bestuur (wob verzoek) bestaande documenten eenvoudig in de oorspronkelijke vorm konden doorsturen, stelt de Who ook eisen aan de vorm waarin deze informatie aangeboden wordt. Open data is daarmee niet langer iets wat de organisatie aanbiedt wanneer het haar uitkomt, maar iets dat op verzoek geleverd (zou) moeten worden. Bestuurders kunnen zo plots met datavraagstukken worden geconfronteerd.

Vragen?

Richard van Schaik

Jonge Informatieprofessional

06 28 33 12 77
Stuur mij een e-mail

Geschreven door: Gert Jan Appelhof,  Marnix Janssen, Femke Kok, Richard van Schaik en Vincent Visser.

Beslisbomen

Jonge Informatieprofessionals bij PBLQ volgen de (post) Master of Public Information Management. Voor het onderdeel "ICT en regulering" hebben wij met vijf Jonge Informatieprofessionals verkend welke afwegingen bestuurders moeten maken bij datavraagstukken. Het resultaat is te zien op opendatablog.nl. Enkele overheidsorganisaties hebben al “beslisbomen” opgesteld: een soort checklist voor het openbaren van data. De stappen die hierin genoemd worden, komen voornamelijk voort uit de wet- en regelgeving die op dit onderwerp van toepassing is. De praktijk laat echter zien dat er niet altijd sprake is van binaire ja/nee-vragen. Organisaties moeten diverse afwegingen maken. Per toepassing moet nagegaan worden hoe zij willen omgaan met bijvoorbeeld privacyaspecten. De wiki vult de beslisbomen daarom aan met advies.

Wanneer er sprake is van open data, kunnen ook anderen met de data aan de slag en daar profijt van hebben.

Open data binnen een bredere datastrategie

Uit interviews met experts (waaronder datamanagers en beleidsdeskundigen) blijkt dat organisaties open data niet als doel op zich moeten zien. Als een organisatie meer datagericht werkt, dan is het openbaren ervan slechts het plaatsen van een ‘vinkje’. Open data dwingt organisaties tegelijkertijd om na te denken hoe data hergebruikt kan worden – door henzelf maar ook mét anderen. Dit denkproces kan namelijk in samenwerking met derde partijen gebeuren: door te delen wat je hebt, ook al is de kwaliteit niet perfect, bied je anderen ook de mogelijkheid tot het geven van feedback. Zo kun je de feedback van afnemers gebruiken om bijvoorbeeld onregelmatigheden op te sporen.

Wat levert het op?

Hoewel transparantie een doel op zich is, vragen veel organisaties zich af of hun data wel voldoende waardevol is voor hergebruikers. Het kip-en-ei probleem, want je ziet pas de waarde wanneer men ermee aan de slag kan. In verschillende steden zie je bijvoorbeeld al datalabs opkomen waarin gemeenten met partners samenwerken om het potentieel van data creatief in te zetten. Ook het CBS speelt daarop in met Urban Data Centers.

Deze ontwikkelingen stimuleert een organisatie om haar datahuishouding zo in te richten dat er ook daadwerkelijk datagericht gewerkt wordt. Wanneer er sprake is van open data, kunnen ook anderen met de data aan de slag en daar profijt van hebben. Alhoewel daar een kritische noot bij gesteld kan worden, kan men ook stellen dat data die met belastinggeld is gegenereerd ook gedeeld moet worden met degenen die hiervoor hebben betaald. Bovendien kan dit ook juist voor gebruikers nieuwe diensten opleveren. Voor een organisatie die datagericht werkt, zijn de kosten hiervoor bovendien minimaal. Daarnaast kan het actief aanbieden van data potentieel ook geld besparen: het aantal Wob-verzoeken zal afnemen bij het actief delen van data en de organisatie kan profiteren van de feedback van de hergebruikers. Open data kan dus juist een positief onderdeel uitmaken van een bredere business case. 

Benieuwd naar andere afwegingen?

Het openbaren van data moet enerzijds geen doel op zich zijn en is anderzijds niet een enkel technische en neutrale aangelegenheid. Er moet zorgvuldig na worden gedacht over de stappen die men neemt. Overweegt je organisatie om data te openbaren? Lees dan de wiki voor verdere afwegingen en advies en neem desgewenst contact met ons op!

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over ons traineeship.

Aanmelden