Het onzichtbare regeerakkoord

Gepubliceerd op

Vragen?

Arnaud Wirschell

Opleidingsadviseur

06 51 91 13 93
Stuur mij een e-mail

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over onze opleidingen.

Aanmelden

De kabinetsformatie is nog steeds in volle gang. Allerlei lijstjes worden systematisch afgewerkt door de beoogde coalitiepartijen. Stel dat het over een maand klaar is. Wat zegt een regeerakkoord eigenlijk en waar moet je als ambtenaar op letten?

Vragen?

Arnaud Wirschell

Opleidingsadviseur

06 51 91 13 93
Stuur mij een e-mail

In de eerste plaats is de omvang van het regeerakkoord interessant. Bij een beperkte omvang ligt nog maar weinig vooraf vast en is er relatief veel beleidsvrijheid. Maar als veel onderwerpen uitgebreid zijn beschreven, dan is blijkbaar al veel vooraf afgesproken. In zo’n geval heeft de oppositie weinig speelruimte, tenminste zolang de coalitie een meerderheid houdt in de Eerste en Tweede Kamer. Bij deze coalitie is die meerderheid echter wel kwetsbaar: er hoeft maar één Tweede Kamerlid op te stappen om de meerderheid te verliezen en over anderhalf jaar zijn alweer de Provinciale Statenverkiezingen waaruit een nieuwe zetelverdeling in de Eerste Kamer volgt.

Het is belangrijk om als beleidsambtenaar in te schatten dat als je beleidsonderwerp niet vermeld staat of het dan juist wel of niet gevoelig ligt.

In de tweede plaats is het belangrijk om te zien wat er niet in het regeerakkoord staat (het “onzichtbare” regeerakkoord). Dat kan betekenen dat de coalitiepartners een onderwerp niet belangrijk genoeg vinden. In zo’n geval lig je als beleidsambtenaar niet onder een politiek vergrootglas en kan je in alle luwte verder werken. Genoeg ruimte voor incrementele veranderingen dus, maar weinig mogelijkheden voor ingrijpende stelselwijzigingen. Het niet opnemen van onderwerpen in het regeerakkoord kan echter ook betekenen dat het zo gevoelig ligt, dat de coalitiepartners er niet uitkomen. Denk maar aan de medisch-ethische onderwerpen waarmee het kabinet niet aan de slag gaat (maar wellicht wel de Tweede Kamer). Het is belangrijk om als beleidsambtenaar in te schatten dat als je beleidsonderwerp niet vermeld staat of het dan juist wel of niet gevoelig ligt.

In de derde plaats speelt de vraag: ook al staat het onderwerp in het regeerakkoord, is het dan altijd belangrijk? Zo kwam de Noordvleugelprovincie, een beoogde fusie van Noord-Holland, Utrecht en Flevoland, onder druk van de VVD in het akkoord van Rutte-II. Vervolgens ging PvdA-minister Plasterk hiermee aan de slag, want dat was toch immers afgesproken. Nadat de betrokken provinciebesturen gingen dwarsliggen en D66 en Groen Links het niet wilde steunen, is er nog maar weinig vernomen van dit proefballonnetje. Er moet dus ook draagvlak en een gevoel van urgentie bestaan, wil een voorstel in het regeerakkoord tot uitvoering komen.

In onze training Adviseren in een politiek-bestuurlijke omgeving leer je welke factoren de politieke gevoeligheid van beleidsonderwerpen beïnvloeden en met welke technieken je draagvlak ontwikkelt en de urgentie van een onderwerp vergroot. Want het regeerakkoord van het nieuwe kabinet en de coalitieakkoorden die volgend jaar na de gemeentelijke verkiezingen worden afgesloten, zijn zeker interessant, maar zeggen niet alles over de politiek-bestuurlijke werkelijkheid.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over onze opleidingen.

Aanmelden