Wat verandert er door de Omgevingswet?

Gepubliceerd op

De nieuwe Omgevingswet brengt een groot aantal opgaven met zich mee. Wij vatten deze samen als:

  • anders werken en organiseren
  • nieuwe kerninstrumenten
  • het opnieuw inrichten van de informatievoorziening en dienstverlening. 

Het is cruciaal om voor alle drie deze opgaven een duidelijke strategie en aanpak te formuleren. 

Meer ruimte voor eigen initiatieven

De Omgevingswet biedt bewoners, bedrijven en organisaties meer ruimte voor eigen initiatieven in de fysieke leefomgeving. Er wordt meer gewerkt met algemene regels en is minder vaak een vergunning(procedure) nodig. Overheden staan voor de opgave bij het beoordelen van plannen hun houding te veranderen naar ‘ja, mits’ in plaats van ‘nee, tenzij’.

Nieuwe kerninstrumenten, meer integraal werken

Voor bijvoorbeeld gemeenten betekent de Omgevingswet dat zij met nieuwe kerninstrumenten moeten gaan werken, namelijk de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. Bij het vormgeven en uitvoeren van het beleid voor de leefomgeving zal de gemeente met veel partijen moeten samenwerken, zoals de buurgemeenten, de omgevingsdienst, provincie en waterschap. Voor een integraal beleid is ook interne samenwerking cruciaal: in het omgevingsplan komen alle aspecten voor een leefbare, gezonde en duurzame leefomgeving samen. Van milieu tot water en van afval tot wonen. 

Via het nieuwe Omgevingsloket is alle informatie over de fysieke leefomgeving voor iedereen snel inzichtelijk

Informatievoorziening op orde brengen

Informatievoorziening is cruciaal om aan de verbeterdoelstellingen van de Omgevingswet te voldoen. De koepelverenigingen (VNG, IPO en UvW) en het Rijk werken daarom aan een digitaal stelsel voor de Omgevingswet. Dit stelsel ziet er voor gebruikers uit als een digitaal loket. Hier kunnen initiatiefnemers, belanghebbenden en overheden informatie raadplegen die zij nodig hebben bij het gebruik van de Omgevingswet, het maken van plannen en het indienen van aanvragen. Via het nieuwe Omgevingsloket is alle informatie over de fysieke leefomgeving voor iedereen snel inzichtelijk. Overheden moeten aansluiten op dit digitale stelsel en in voorbereiding hierop de eigen informatievoorziening (processen, gegevens, systemen) op orde brengen.

Kortom: drie cruciale opgaven

Onderstaande figuur laat voor een fictieve gemeente zien welke opgaven op haar bord liggen: anders werken en organiseren, nieuwe kerninstrumenten, en het inrichten van de informatievoorziening en dienstverlening. Uiteraard spelen deze opgaven over het algemeen ook bij waterschappen, provincies en het Rijk.

Welke opgaven liggen op het bord van een gemeente?