Smart Cities: Voorbij de pilots en living labs

Gepubliceerd op

Vragen?

Marcel Thaens

Principal adviseur

06 11 95 31 61
Stuur mij een e-mail

Vragen?

Marcel Thaens

Principal adviseur

06 11 95 31 61
Stuur mij een e-mail

Geschreven door: Marcel Thaens

Vandaag de dag zijn veel steden bezig met een eigen Smart City aanpak. En waarom zouden ze niet, want wie wil er nu niet ‘smart’ zijn? Een aantal jaren geleden waren alleen hele grote internationaal georiënteerde steden bezig met gerichte toepassing van moderne technologie voor de oplossing van een aantal serieuze maatschappelijke vraagstukken binnen de stedelijke grenzen. Maar op dit moment hebben ook de kleinere steden en regio’s het ‘smart’ concept ontdekt. Ook in Nederland. En als je hier van een afstand naar kijkt levert dat een enorm pallet op aan pilots, experimenten en living labs. En dat binnen uiteenlopende maatschappelijke domeinen als mobiliteit, gezondheidszorg, veiligheid en economische structuurversterking. Het Smart City denken is daarmee een aanjager van echte vernieuwing in stedelijke gebieden en dat is heel mooi om te zien. Innovatie in het publieke domein krijgt zo een heel tastbaar gezicht en leidt meteen ook tot concrete resultaten of bruikbare inzichten.

Interessant om te zien is dat iedere stad of regio het op zijn eigen manier doet

Interessant om te zien is dat iedere stad of regio het op zijn eigen manier doet en kiest daarbij eigen inhoudelijke accenten en vaak ook een eigen inhoudelijke aanpak. Sommige steden of regio’s gaan voor de quick wins. Ze sluiten aan bij initiatieven die vanuit het bedrijfsleven worden gestart en nemen daarbij zelf een vooral faciliterende rol aan. Andere steden nemen zelf het voortouw en ontwikkelen een brede, meerjarige visie op hoe de toekomst van de stad eruit moet zien en hoe we daar kunnen komen. Anderen gaan voor de inzet van slimme technologie op een aantal maatschappelijke vraagstukken tegelijkertijd, terwijl weer andere steden kiezen voor een bepaald maatschappelijk domein of een bepaalde veelbelovende technologie, zoals Assen met sensortechnologie en  willen daarop uitblinken. Soms werkt men strikt vanuit de ‘triple helix’ gedachte (overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven) samen, soms legt men meer de nadruk op het betrekken van burgers en soms is men als gemeente vooral nog even zelf bezig met het ontwikkelen van initiatieven. 

Kortom: onder de paraplu van Smart City gaan veel soorten initiatieven schuil en tevens ook veel verschillende aanpakken. Deze variëteit past bij het innovatieve karakter van het Smart City concept. Er is van te voren geen duidelijk receptenboek dat kan worden gevolgd. En zelf ben ik ook blij te zien dat de verschillende aanpakken vooral ontstaan, omdat recht wordt gedaan aan de specifieke lokale omstandigheden die in iedere gemeente of regio verschillend zijn. Het is heel goed dat erkend wordt dat er niet een ‘one-size-fits-all’ aanpak bestaat. De innovatieliteratuur leert dat het verstandig is te kiezen voor een aanpak waarin je leren en veranderen tegelijkertijd combineert.

Wat echter wel opvalt is dat, hoewel steden ook zeker wel samenwerken, het leren over steden heen (dus van elkaar en van elkaars aanpak), nog maar mondjesmaat van de grond komt. Steden leren op dit moment vooral van hun eigen fouten en ervaringen. Met de beschikbaarheid van de grote hoeveelheid verschillende living labs en pilots lijkt de tijd echter wel rijp ook de aandacht eens wat meer te richten op het verzamelen van kennis over wat nu wel en niet goed werkt. Welke aanpak onder welke omstandigheden nu vruchtbaarder zijn dan anderen. Dat wordt volgens mij dan ook de uitdaging voor de komende jaren willen we het Smart City concept op een succesvolle wijze verder brengen. Leren van elkaar en voortbouwen op de ervaringen van andere gemeenten. Als we dan ook nog eens goed nadenken over de vraag hoe de vernieuwingen uit de living labs en pilots nu op een goede en blijvende manier verbonden kunnen worden met wat er in de staande organisatie gebeurt, dan lijkt de tijd rijp voor een nieuwe ronde in het Smart City denken in Nederland.